หลายคนอาจเริ่มสังเกตเห็นโฆษณาอาหารเสริมละลานตา โดยเฉพาะกลุ่มโปรตีนเสริมกล้ามเนื้อผู้สูงอายุ ที่กลายเป็นไอเทมยอดฮิตติดตะกร้าช้อปปิ้งของลูกหลาน แต่ในฐานะคนดูแล อาจมีความสงสัยลึก ๆ ในใจว่า เรากำลังซื้อสุขภาพที่ดีให้ท่าน หรือแค่กำลังจ่ายเงินซื้อความสบายใจตามกระแสการตลาดกันแน่ เราจะมาเจาะลึกความจริงด้วยวิทยาศาสตร์และมุมมองที่ตรงไปตรงมา เพื่อให้รู้ว่าเรื่องนี้คือ เรื่องจริง หรือ แค่ข่าวลือ
โปรตีนเสริมกล้ามเนื้อผู้สูงอายุ กับการเปลี่ยนแปลงของร่างกายในวัยสูงอายุ
เมื่อยังอยู่ในวัยหนุ่มสาว ร่างกายสามารถซ่อมแซมและสร้างกล้ามเนื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ รับประทานอาหารเพียงพอก็มักฟื้นฟูร่างกายได้รวดเร็ว แต่เมื่ออายุเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะช่วงประมาณ 60 ปีขึ้นไป ร่างกายจะเริ่มเข้าสู่ภาวะ “สูญเสียมวลกล้ามเนื้อ” ตามธรรมชาติ ซึ่งอาจลดลงได้ประมาณ 1–2% ต่อปี
คำถามที่หลายคนสงสัยคือ “ถ้าทานอาหารปกติ จะเพียงพอหรือไม่” คำตอบคือ อาจเพียงพอได้ แต่ทำได้ยากขึ้น เนื่องจากร่างกายของผู้สูงอายุมีการตอบสนองต่อโปรตีนลดลง ทำให้การสร้างกล้ามเนื้อไม่ดีเท่าช่วงวัยหนุ่มสาวนั่นจึงทำให้การดูแลด้านโภชนาการ โดยเฉพาะ “โปรตีน” กลายเป็นเรื่องสำคัญมากขึ้นในวัยนี้
- ความต้องการโปรตีนที่เพิ่มขึ้น ผู้สูงอายุที่ต้องการรักษาหรือเสริมสร้างกล้ามเนื้อ ควรได้รับโปรตีนในปริมาณที่เพียงพอมากขึ้น ตัวอย่างเช่น หากมีน้ำหนักตัว 60 กิโลกรัม อาจต้องได้รับโปรตีนประมาณ 72–90 กรัมต่อวัน ซึ่งถือว่าเป็นปริมาณที่ค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับการรับประทานอาหารทั่วไปในแต่ละวัน
- ข้อจำกัดในการรับประทานอาหาร ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยมีปัญหาเรื่องการเคี้ยวอาหาร เบื่ออาหาร หรือรับประทานได้น้อยลง ส่งผลให้ได้รับโปรตีนไม่เพียงพอจากมื้ออาหารหลักเพียงอย่างเดียว
ในกรณีนี้ “โปรตีนเสริมสำหรับผู้สูงอายุ” จึงอาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ช่วยเติมเต็มสารอาหารที่ขาด และมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงของภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง รวมถึงการหกล้มที่อาจเกิดขึ้นได้ง่ายในวัยนี้
กินโปรตีนเสริมกล้ามเนื้อผู้สูงอายุอย่างไรให้เห็นผลจริง
โปรตีนเสริมกล้ามเนื้อผู้สูงอายุ ไม่ใช่เครื่องดื่มวิเศษที่ดื่มปุ๊บแล้วกล้ามจะขึ้นปั๊บเหมือนนักเพาะกาย การที่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้จะทำงานได้เต็มประสิทธิภาพและคุ้มค่าเงินที่จ่ายไป ต้องประกอบด้วยปัจจัยสำคัญ 3 ประการ คือ
1. ลิวซีน (Leucine) เป็นกรดอะมิโนสำคัญ: ไม่ใช่โปรตีนทุกชนิดจะเหมือนกัน สำหรับวัยเก๋าควรเลือกโปรตีนที่มีกรดอะมิโนที่ชื่อว่า ลิวซีนสูง เพราะลิวซีนมีบทบาทในการกระตุ้นกระบวนการสร้างโปรตีนของกล้ามเนื้อ การได้รับลิวซีนอย่างเพียงพอจะช่วยให้ร่างกายนำโปรตีนไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
2. การกระจายมื้อ: ผู้สูงอายุอาจดูดซึมโปรตีนปริมาณมากในครั้งเดียวได้ไม่ดี แทนที่จะรับประทานโปรตีนในปริมาณมากเพียงมื้อเดียว ควรแบ่งรับประทานเป็นมื้อย่อย 3–4 ครั้งต่อวัน เพื่อให้ร่างกายได้รับระดับกรดอะมิโนที่คงที่ในกระแสเลือด
3. ควรทำกิจกรรมทางกายร่วมด้วย: ข้อนี้สำคัญที่สุด การออกกำลังกายเบา ๆ เช่น การเดินแกว่งแขน การใช้ยางยืด หรือการลุกนั่ง จะช่วยกระตุ้นให้ร่างกายนำโปรตีนไปใช้ในการเสริมสร้างกล้ามเนื้อได้ดีขึ้น
หากปฏิบัติได้อย่างเหมาะสม อาจช่วยให้ผู้สูงอายุมีแรงและความคล่องตัวดีขึ้น การทรงตัวที่ดีขึ้น และความกระฉับกระเฉงในการใช้ชีวิต โปรตีนเสริมกล้ามเนื้อผู้สูงอายุ จึงไม่ใช่เพียงกระแส แต่เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการดูแลสุขภาพ อย่างไรก็ตาม ควรใช้ร่วมกับการรับประทานอาหารที่สมดุลและการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม โดยควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม ย่อยง่าย และใช้ร่วมกับการเคลื่อนไหวร่างกายอย่างสม่ำเสมอ ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไต ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนเพิ่มปริมาณโปรตีน เพื่อความปลอดภัยในการบริโภค
